«Μα μέχρι τώρα ήμουν καλός μαθητής. Τι
άλλαξε;»
Από το Γυμνάσιο στο Λύκειο: οι βάσεις που
χτίζονται σταδιακά και καθορίζουν αν ένας μαθητής θα είναι πραγματικά έτοιμος
για τις αυξημένες απαιτήσεις της επόμενης βαθμίδας.
«Ας ξεκινήσει το Γυμνάσιο και βλέπουμε.»
Είναι μια φράση που ακούμε συχνά από γονείς.
Το παιδί έχει τελειώσει το Δημοτικό με καλούς βαθμούς, ξεκινά την Α΄ Γυμνασίου
και η σκέψη είναι απλή: θα δούμε πρώτα πώς θα πάει και, αν χρειαστεί, θα το
βοηθήσουμε.
Μόνο που η εκπαιδευτική πορεία δεν λειτουργεί
πάντα έτσι.
Γιατί όταν η δυσκολία γίνει εμφανής, μπορεί να
μην αφορά πλέον ένα μόνο μάθημα ή μια συγκεκριμένη ενότητα. Μπορεί να αφορά τον
τρόπο με τον οποίο ο μαθητής έχει μάθει να μελετά, να οργανώνεται, να κατανοεί
και να αντιμετωπίζει μια δυσκολία.
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στην πρώτη τάξη
του Λυκείου.
Ο μαθητής που μέχρι τότε θεωρούσε τον εαυτό
του άριστο μπορεί ξαφνικά να δει τους βαθμούς του να πέφτουν και να αναρωτηθεί:
«Μα μέχρι τώρα ήμουν καλός μαθητής. Τι
άλλαξε;»
Η απάντηση δεν βρίσκεται πάντα στο Λύκειο.
Πολλές φορές βρίσκεται στα χρόνια του
Γυμνασίου.
Το Γυμνάσιο δεν είναι απλώς μια ενδιάμεση
βαθμίδα
Τα τρία χρόνια του Γυμνασίου αποτελούν μια
ενιαία εκπαιδευτική διαδρομή.
Ο μαθητής δεν αποκτά μόνο περισσότερες
γνώσεις. Σταδιακά πρέπει να αποκτήσει τον τρόπο σκέψης και εργασίας που θα του
επιτρέψει να ανταποκριθεί σε ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις.
Αυτό σημαίνει ότι οι βάσεις δεν είναι μόνο οι
γνώσεις στα Μαθηματικά, στη Γλώσσα ή στα υπόλοιπα μαθήματα.
Είναι επίσης η κατανόηση αντί της μηχανικής
αποστήθισης, η σωστή μελέτη, η οργάνωση του χρόνου, η αυτονομία, η ικανότητα
επίλυσης προβλημάτων και η έγκαιρη αναγνώριση των αδυναμιών.
Και αυτές οι δεξιότητες δεν δημιουργούνται από
τη μια μέρα στην άλλη.
Η εκπαιδευτική φιλοσοφία του φροντιστηρίου ΘΕΜΑ βασίζεται ακριβώς σε αυτή τη λογική: η πορεία του μαθητή παρακολουθείται συστηματικά, η μελέτη οργανώνεται και τα επόμενα βήματα σχεδιάζονται έγκαιρα. Περισσότερα για αυτή την προσέγγιση μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο «Μια Ολοκληρωμένη Εκπαιδευτική Εμπειρία» .
Α΄ Γυμνασίου: η αρχή μιας διαφορετικής
μαθητικής πορείας
Η πρώτη χρονιά στο Γυμνάσιο είναι μια περίοδος
προσαρμογής.
Ο μαθητής καλείται να διαχειριστεί περισσότερα
μαθήματα, διαφορετικούς καθηγητές, μεγαλύτερη ύλη και αυξημένες απαιτήσεις.
Είναι η κατάλληλη στιγμή να αποκτήσει σωστές
συνήθειες μελέτης.
Να μάθει να οργανώνει τον χρόνο του, να
διαβάζει με πρόγραμμα, να κατανοεί τι μαθαίνει και να αναγνωρίζει πότε κάτι δεν
έχει κατακτηθεί.
Παράλληλα, είναι η πρώτη ευκαιρία να
εντοπιστούν αδυναμίες που, αν μείνουν χωρίς αντιμετώπιση, μπορούν να
μεταφερθούν στις επόμενες τάξεις.
Η Α΄ Γυμνασίου είναι η χρονιά κατά την οποία
μπαίνουν οι πρώτες σταθερές βάσεις.
Β΄ Γυμνασίου: από τη συνήθεια στην ουσιαστική
μάθηση
Στη Β΄ Γυμνασίου ο μαθητής έχει πλέον
προσαρμοστεί στο περιβάλλον του Γυμνασίου.
Τώρα όμως πρέπει να προχωρήσει ένα βήμα
παρακάτω.
Δεν αρκεί να διαβάζει περισσότερο. Χρειάζεται
να διαβάζει αποτελεσματικότερα.
Να κατανοεί, να συνδέει γνώσεις, να
αντιμετωπίζει πιο σύνθετες ασκήσεις και να μπορεί να εργάζεται με μεγαλύτερη
αυτονομία.
Εδώ είναι επίσης η κατάλληλη στιγμή να
αντιμετωπιστούν τυχόν κενά.
Ένα κενό στα Μαθηματικά ή στη Γλώσσα, για
παράδειγμα, δεν παραμένει απαραίτητα περιορισμένο σε μία ενότητα. Μπορεί να
επηρεάσει την κατανόηση όσων θα ακολουθήσουν.
Η Β΄ Γυμνασίου είναι η χρονιά της
σταθεροποίησης: οι γνώσεις και οι δεξιότητες που αποκτήθηκαν πρέπει πλέον να
γίνουν στέρεες.
Η λογική αυτή συνδέεται και με το άρθρο «Αξία ή τιμή; Το ερώτημα που μπορεί να αλλάξει το μέλλον ενός μαθητή», όπου αναδεικνύεται η διαφορά ανάμεσα στο άμεσο κόστος μιας εκπαιδευτικής επιλογής και στην πραγματική αξία της σε βάθος χρόνου.
Γ΄ Γυμνασίου: η προετοιμασία για την επόμενη
βαθμίδα
Στην Γ΄ Γυμνασίου η ερώτηση αλλάζει.
Δεν αρκεί πλέον το «τα πάει καλά;».
Το σημαντικό είναι:
«Είναι έτοιμος για τις απαιτήσεις που
έρχονται;»
Ο μαθητής χρειάζεται να έχει κατακτήσει τις
βασικές γνώσεις, αλλά και να μπορεί να λειτουργεί πιο αυτόνομα.
Να οργανώνει τη μελέτη του.
Να διαχειρίζεται μεγαλύτερο όγκο ύλης.
Να επιμένει όταν δυσκολεύεται.
Να αναζητά λύσεις αντί να εγκαταλείπει μια
προσπάθεια.
Κυρίως, να έχει αποκτήσει εμπιστοσύνη στις
πραγματικές του δυνατότητες και όχι μόνο στους βαθμούς που έχει συνηθίσει να
παίρνει.
Η Γ΄ Γυμνασίου είναι ουσιαστικά η γέφυρα προς
το Λύκειο.
Ο καλός βαθμός δεν λέει πάντα όλη την αλήθεια.Εδώ βρίσκεται μια από τις πιο συχνές παγίδες.
Ένας μαθητής μπορεί να έχει πολύ καλούς
βαθμούς και παρ' όλα αυτά να μην έχει αναπτύξει τις δεξιότητες που θα χρειαστεί
στο Λύκειο.
Γιατί άλλο είναι «ξέρω την ύλη» και άλλο
«μπορώ να διαχειριστώ μια απαιτητική μαθησιακή διαδικασία».
Ο βαθμός έχει αξία.
Όμως εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουμε:
Μπορεί ο μαθητής να μελετήσει μόνος του;
Μπορεί να οργανώσει τον χρόνο του;
Κατανοεί πραγματικά αυτά που διαβάζει;
Μπορεί να αναλύσει ένα σύνθετο και απαιτητικό πρόβλημα σε επιμέρους προβλήματα;
Μπορεί να εφαρμόσει τη γνώση σε κάτι
διαφορετικό από αυτό που έχει ήδη διδαχθεί;
Αναγνωρίζει τα λάθη και τις αδυναμίες του;
Αυτές είναι οι δεξιότητες που θα φανούν όταν
οι απαιτήσεις αυξηθούν.
Και σε αυτό το σημείο καθοριστικό ρόλο παίζει και ο εκπαιδευτικός. Όπως αναλύουμε στο άρθρο «Επιλέγοντας καθηγητή: Γιατί οι περισσότεροι γονείς αποφασίζουν με λάθος κριτήρια», η επιλογή εκπαιδευτικού είναι μια απόφαση που χρειάζεται ουσιαστικά εκπαιδευτικά κριτήρια και όχι μόνο εύκολες εντυπώσεις.
Η προετοιμασία για το Λύκειο αρχίζει πριν από
το Λύκειο
Δεν σημαίνει ότι κάθε μαθητής πρέπει από την
Α΄ Γυμνασίου να ακολουθήσει ένα απαιτητικό πρόγραμμα προετοιμασίας.
Σημαίνει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό:
ότι η εκπαιδευτική του πορεία χρειάζεται
έγκαιρη παρακολούθηση και σωστή καθοδήγηση.
Όταν μια αδυναμία εντοπίζεται νωρίς, υπάρχει
χρόνος να αντιμετωπιστεί.
Όταν ένας μαθητής μαθαίνει από μικρός να
οργανώνει τη μελέτη του, δεν χρειάζεται να το ανακαλύψει όταν οι απαιτήσεις του
Λυκείου έχουν ήδη αυξηθεί.
Και όταν αποκτά σταδιακά αυτονομία, το Λύκειο
δεν γίνεται απότομα ένας κόσμος στον οποίο πρέπει να προσαρμοστεί.
Έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται γι' αυτόν.
Αυτό δεν σημαίνει πίεση. Σημαίνει έγκαιρη και σωστή υποστήριξη. Είναι και η βασική ιδέα πίσω από το άρθρο «Πίεση ή σωστή εκπαίδευση; Τι χρειάζεται πραγματικά το παιδί σας», όπου η εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως διαδικασία προετοιμασίας και όχι ως άσκηση πίεσης.
Δεν περιμένουμε το Λύκειο για να δούμε αν οι
βάσεις ήταν σωστές
Η μετάβαση από το Γυμνάσιο στο Λύκειο δεν είναι μια αλλαγή τάξης.Είναι αλλαγή απαιτήσεων.
Και εκεί φαίνεται η δουλειά που έχει
προηγηθεί.
Στο ΘΕΜΑ – Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης,
αντιμετωπίζουμε το Γυμνάσιο ως μια περίοδο κατά την οποία ο μαθητής πρέπει να
εξελίσσεται σταδιακά: να αποκτά γνώσεις, να αναπτύσσει δεξιότητες, να διορθώνει
έγκαιρα τις αδυναμίες του και να γίνεται ολοένα πιο αυτόνομος.
Γιατί ο στόχος δεν είναι να φτάσει ένα παιδί
στη Γ΄ Γυμνασίου με έναν καλό βαθμό.
Ο στόχος είναι να φτάσει στην Α΄ Λυκείου
γνωρίζοντας πώς να ανταποκριθεί.
Και τότε η ερώτηση δεν θα είναι:
«Τι άλλαξε;»
Αλλά:
«Είμαι έτοιμος για το επόμενο βήμα.»
Μαρία Κανάκη
Δνση Σπουδών
Το φροντιστήριο ΘΕΜΑ εξυπηρετεί μαθητές από Κορυδαλλό, Νίκαια – Ρέντη, Αγία Βαρβάρα, Μανιάτικα, Κερατσίνι και τις ευρύτερες περιοχές του Πειραιά, Χαϊδάρι, Αιγάλεω προσφέροντας ολοκληρωμένη προετοιμασία για τις Πανελλαδικές εξετάσεις και την εισαγωγή σε Πρότυπα και Ωνάσεια σχολεία με έμφαση στην επιτυχία κάθε μαθητή